یک چانگان و ۹ هزار متقاضی!
تغییر شرایط ثبتنام خودرو و شکاف قیمتی بالای چانگان در کارخانه و بازار آزاد به انگیزهای برای شکلگیری صفهای طولانی تبدیل شود
قرعهکشی اخیر سایپا در شرایطی برگزار شد که شکاف معنادار قیمت کارخانه و بازار، بار دیگر فروشهای خودروسازان را به کانون تقاضای سرمایهای تبدیل کرد. براساس اعلام نماینده این شرکت، بیش از دو میلیون و چهارهزار نفر برای خرید دو مدل چانگان ثبتنام کردند. درحالیکه مجموع عرضه این دو خودرو تنها ۲۲۰ دستگاه بود. درواقع این نسبت، تصویری روشن از عمق عدم تعادل در بازار خودرو ارائه میدهد.
به گزارش ایران، محصولات یادشده در قالب سه طرح عادی، جوانی جمعیت و جایگزینی خودروهای فرسوده عرضه شدند. در مجموع، ۱۰۰ دستگاه از مدل CS55) 441P) و ۱۲۰ دستگاه از مدل CS35) 421P) برای فروش در نظر گرفته شد. با تقسیم تعداد متقاضیان بر میزان عرضه، به طور متوسط برای هر خودرو حدود ۹ هزار نفر در صف قرعهکشی قرار گرفتهاند. نسبتی که در عمل شانس موفقیت را به سطحی ناچیز کاهش میدهد.
اما چه عواملی باعث شد تا دوباره نقش واسطهگری در بازار خودرو پررنگ شود؟ بررسی رفتار متقاضیان نشان میدهد دو عامل کلیدی در شکلگیری این صف سنگین نقش داشته است. اول، حاشیه سود قابلتوجه ناشی از فاصله قیمت کارخانه و بازار آزاد.
برآوردها حاکی از آن است که اختلاف قیمت برخی مدلهای عرضهشده، از جمله چانگان 441P، به حدود ۱۰۰ درصد رسیده است. به بیان دیگر، خریدار در صورت برندهشدن میتواند خودروی دریافتی را در بازار آزاد با قیمتی نزدیک به دوبرابر نرخ کارخانه یا با سود میلیونی عرضه کند. در واقع چنین شکافی، انگیزهای قوی برای ورود تقاضای غیرمصرفی و سرمایهای ایجاد میکند.
عامل دوم به تغییر در شرایط ثبتنام بازمیگردد. در این دوره، شرط بلوکهسازی وجه در حساب وکالتی حذف شده است. شرطی که در دورههای پیشین بهعنوان یک فیلتر عمل میکرد و با الزام به مسدودسازی مبالغی بخشی از متقاضیان فاقد نقدینگی کافی را از فرآیند رقابت کنار میگذاشت.
کارشناسان بازار خودرو بر این باورند که عرضه قطرهچکانی، یکی از ریشههای اصلی شکلگیری صفهای میلیونی در طرحهای فروش است. زمانی که خودروسازان بهجای عرضه مستمر و متناسب با ظرفیت تولید، خودرو را در تعداد محدود و مقطعی روانه بازار میکنند، پیام روشنی به بازار مخابره میشود و آن هم اینکه کالا کمیاب است.
همین سیگنال، تقاضای سرمایهای را فعال کرده و خودرو را از کالای مصرفی به ابزار حفظ ارزش یا کسب سود کوتاهمدت تبدیل میکند. بنابراین، صف ۹ هزار نفری برای هر خودرو، بیش از آنکه نشانه رونق تولید باشد، بازتابی از بیتعادلی ساختاری در بازار خودرو است. بیتعادلیای که تا زمان اصلاح عرضه قطره چکانی خودروها و کاهش فاصله بازار و کارخانه، احتمالاً تداوم خواهد داشت.
